Szkoła im. Ks. Prałata Władysława Bożka w Krzeszowie (zskrzeszow.edupage.org, zskrzeszow@op.pl) jest w projekcie Specjalistycznego Centrum Wspierającego Edukację Włączającą (SCWEW), ponieważ podejmowane działania odpowiadają na realne potrzeby naszej społeczności szkolnej. Koordynatorem projektu z ramienia szkoły jest mgr Ewa Wciślak – Iciek. Placówka obejmuje opieką 12 uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym liczba ta systematycznie wzrasta. Dodatkowo w oddziale przedszkolnym dwoje dzieci posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W szkole zatrudniona jest kadra specjalistów wspierających uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, w tym: pedagog, pedagog specjalny, psycholog, logopeda oraz nauczyciele współorganizujący proces kształcenia. Udział w projekcie SCWEW umożliwi stworzenie spójnego i efektywnego systemu wsparcia specjalistycznego, opartego na współpracy z ośrodkiem specjalistycznym. Przyczyni się również do podniesienia kompetencji nauczycieli, pracowników niepedagogicznych poprzez dostęp do szkoleń, konsultacji i doradztwa, a także pozwoli na lepsze doposażenie uczniów w specjalistyczne pomoce dydaktyczne i sprzęt. Realizacja działań w ramach SCWEW wpłynie na skuteczniejsze wdrażanie edukacji włączającej, umożliwiając pełniejsze uczestnictwo uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi w życiu klasy, szkoły oraz środowiska lokalnego. Według założeń projektu SCWEW placówka powinna być miejscem realnego wsparcia nie tylko dla uczniów, ale również dla ich rodziców oraz nauczycieli. Udział w projekcie SCWEW pozwoli na dalsze rozwijanie tego potencjału poprzez wzmocnienie współpracy, dostęp do specjalistycznej wiedzy oraz budowanie sieci wsparcia środowiskowego.
WSPÓŁPRACA
Szkoły Podstawowej im. Dywizjonu 303 w Śleszowicach
(spsleszowice.pl, sekretariat@spsleszowice.pl)
z Ośrodkiem Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczym w Tarnawie Górnej
w kontekście działań Specjalistycznego Centrum Wspierającego Edukację Włączającą (SCWEW).
Koordynatorem projektu z ramienia szkoły jest mgr Elżbieta Żurek. W ramach dotychczasowej współpracy z OREW w Tarnawie Górnej, która stanowi istotny element działań wpisujących się w założenia edukacji włączającej oraz modelu SCWEW, zrealizowano szereg inicjatyw o charakterze integracyjnym, edukacyjnym i społecznym.
W kwietniu 2023 r. udział w projekcie „Niebieskie Igrzyska” z udziałem całej społeczności szkolnej oraz wychowanków OREW w Tarnawie Górnej. Celem wydarzenia była integracja uczestników, pogłębienie świadomości na temat autyzmu oraz promowanie aktywnego spędzania czasu. Działanie wpisywało się w budowanie postaw otwartości i akceptacji wobec różnorodności. W grudniu tego samego roku zorganizowano „Piernikowe warsztaty bożonarodzeniowe” – spotkanie integracyjne z wychowankami OREW oraz uczestnikami projektu Reha 25+ obejmujące dekorowanie pierników, gry i zabawy o tematyce świątecznej oraz wspólne kolędowanie. W wydarzeniu uczestniczyło 10 uczniów ze Szkoły Podstawowej (w tym 2 uczniów z niepełnosprawnością). Działanie sprzyjało rozwijaniu kompetencji społecznych, komunikacyjnych oraz budowaniu relacji.
W kolejnym roku udało się zorganizować warsztaty wielkanocne (wykonywanie kartek i ozdób świątecznych, m.in. poduszek) oraz wsparcie kiermaszu poprzez przygotowanie palm i stroików. Aktywność rozwijała kreatywność, współpracę oraz wrażliwość społeczną uczniów.
W październiku z okazji obchodów Światowego Dnia Mózgowego Porażenia Dziecięcego organizowanych przez OREW zorganizowano spotkanie integracyjne na terenie OREW. W wydarzeniu uczestniczyło 5 uczniów szkoły klasy VI. Działanie miało charakter edukacyjno-świadomościowy i wspierało kształtowanie postaw empatii. Kolejnym wspólnym wydarzeniem było „Święto ziemniaka” (piknik jesienny). Uczniowie uczestniczyli
w warsztatach z wykorzystaniem darów jesieni. W wydarzeniu brało udział 7 uczniów (w tym uczennica z niepełnosprawnością). Działanie sprzyjało integracji, aktywizacji oraz rozwijaniu kompetencji społecznych. Cele: rozwijanie empatii, integracja społeczna, budowanie wrażliwości oraz wzmacnianie współpracy i komunikacji z osobami z niepełnosprawnością.
„Walentynkowy wyjazd integracyjny” w ramach projektu „Działamy na rzecz niepełnosprawnych (edukacja włączająca)”. Działania ukierunkowane były na rozwijanie empatii, wrażliwości społecznej oraz kompetencji komunikacyjnych. Uczestnicy: 13 uczniów (w tym uczennica z niepełnosprawnością).
Kolejne wydarzenie to współpraca w ramach projektu „Działamy na rzecz niepełnosprawnych” – udział uczniów w przygotowaniu materiałów (wypychanie skarpetek) na akcję „Dzień Kolorowej Skarpetki”. Działanie wspierało edukację społeczną i zaangażowanie uczniów w inicjatywy prospołeczne.
W dniu 2 kwietnia 2025 r. uczniowie szkoła wzięli udział w I Marszu z okazji Światowego Dnia Świadomości Autyzmu organizowanym przez OREW w Tarnawie Górnej oraz Gminę Zembrzyce. Uczniowie aktywnie uczestniczyli, także w konkursie plastycznym „Podaj niebieską dłoń dla autyzmu”. Działanie miało charakter środowiskowy i promowało ideę edukacji włączającej.
Podsumowanie:
Realizowane działania wpisują się w model funkcjonowania SCWEW poprzez wspieranie szkół ogólnodostępnych w tworzeniu środowiska sprzyjającego edukacji włączającej. Współpraca z OREW w Tarnawie Górnej przyczynia się do rozwijania kompetencji społecznych uczniów, zwiększania świadomości na temat niepełnosprawności oraz budowania postaw akceptacji i otwartości.
Podejmowane inicjatywy wzmacniają również współpracę międzyinstytucjonalną oraz umożliwiają nauczycielom i uczniom korzystanie z doświadczenia i zasobów specjalistycznych, co jest zgodne z założeniami SCWEW dotyczącymi kompleksowego wsparcia szkół w zakresie edukacji dostępnej dla wszystkich uczniów.
Szkoła Podstawowa nr 2 w Stryszawie, im. Ks. Prałata Henryka Znamirowskiego (sp2stryszawa.szkolnastrona.pl, sp2@stryszawa.pl) jest modelem szkoły, który od wielu lat stawia na współprace z inni placówkami, instytucjami w środowisku. Dlatego szkoła idealnie wpisuje się do realizacji projektu Specjalistyczne Centrum Wspierające Edukację Włączającą – SCWEW. Koordynatorem projektu z ramienia szkoły jest mgr Agnieszka Barzycka. W placówce uczy się 14 uczniów posiadających orzeczenie
o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na różne rodzaje niepełnosprawności, w tym: niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim i umiarkowanym, autyzm, afazję, niedosłuch oraz niepełnosprawność ruchową. Uczniowie ci objęci są indywidualnymi zajęciami rewalidacyjnymi. Ponadtow szkole uczą się uczniowie posiadający opinie psychologiczno-pedagogiczne. Zarówno uczniowie z orzeczeniami, jak i z opiniami korzystają z dodatkowych form wsparcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, takich jak: zajęcia logopedyczne, korekcyjno-kompensacyjne, dydaktyczno-wyrównawcze oraz zajęcia z psychologiem.
Placówka zatrudnia nauczycieli współorganizujących kształcenie oraz szerokie grono specjalistów, w tym: oligofrenopedagogów, surdopedagoga, tyflopedagoga, specjalistów w zakresie pracy z uczniami ze spektrum autyzmu, terapeutów pedagogicznych, logopedę, psychologa oraz socjoterapeutów. Dotychczasowa współpraca szkoły z Ośrodkiem Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczym w Tarnawie Górnej polegała głównie na wymianie informacji dotyczących uczniów, dla których szkołą macierzystą jest Szkoła Podstawowa nr 2 w Stryszawie, a także na konsultacjach w zakresie doboru odpowiednich podręczników i materiałów edukacyjnych. Nawiązanie i rozwój współpracy w ramach Specjalistycznego Centrum Wspierającego Edukację Włączającą (SCWEW), realizowanego w OREW w Tarnawie Górnej, umożliwi jeszcze efektywniejszą organizację procesu edukacyjnego dla wszystkich uczniów, w szczególności tych ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Dzięki współpracy nauczyciele będą mieli możliwość podnoszenia swoich kompetencji zawodowych poprzez udział w szkoleniach, konsultacjach oraz korzystanie ze specjalistycznego wsparcia. Szkoła zyska także narzędzia do skuteczniejszego niwelowania barier edukacyjnych, co przełoży się na zapewnienie każdemu uczniowi równych szans rozwoju. Uczniowie będą mogli korzystać z poszerzonej oferty zajęć specjalistycznych oraz nowoczesnego sprzętu wspomagającego proces uczenia się. Współpraca w ramach SCWEW stworzy również większe możliwości wsparcia dla rodziców, oferując im dostęp do specjalistycznego doradztwa oraz konsultacji. Dodatkowo współdziałanie z OREW w Tarnawie pozwoli na rozwinięcie współpracy z innymi instytucjami i podmiotami działającymi na rzecz osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co przyczyni się do kompleksowego wsparcia uczniów i ich rodzin.
Do współpracy w ramach projektu Specjalistyczne Centrum Wspeirajace Edukację Włączajacą – SCWEW wybrano Szkołę Podstawową im. Marii Konopnickiej w Tarnawie Dolnej (sptarnawa.pl, sekretariat@sptarnawa.pl) ze względu na jej konsekwentnie realizowane działania na rzecz edukacji włączającej oraz kompleksowe wsparcie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Koordynatorem projektu jest mgr Dagmara Dębińska-Mazur. Placówka podejmuje systemowe działania mające na celu zapewnienie wszystkim uczniom równych szans edukacyjnych i pełnego uczestnictwa w życiu szkoły. Kameralny charakter szkoły sprzyja indywidualizacji procesu nauczania oraz budowaniu relacji opartych na współpracy, wzajemnym szacunku i poczuciu bezpieczeństwa.
Szkoła aktywnie uczestniczy w projekcie nt, edukacji włączającej, w Szkołach Podstawowych Gminy Zembrzyce”, współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej. Założenia projektu znajdują odzwierciedlenie w codziennej pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, wspierając rozwój kompetencji uczniów oraz podnosząc jakość udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
W ramach realizowanych działań szkoła oferuje bogaty program zajęć rozwijających
i specjalistycznych, dostosowanych do indywidualnych potrzeb oraz możliwości uczniów. Oferta obejmuje m.in.:
- zajęcia terapeutyczne wspierające rozwój emocjonalny i społeczny;
- zajęcia przyrodniczo-matematyczne rozwijające logiczne myślenie, umiejętność rozwiązywania problemów oraz ciekawość poznawczą;
- zajęcia plastyczne rozwijające kreatywność, wyobraźnię i ekspresję twórczą;
- zajęcia teatralne wzmacniające kompetencje komunikacyjne, współpracę w grupie oraz pewność siebie;
- zajęcia ekologiczne kształtujące postawy proekologiczne i odpowiedzialność za środowisko naturalne;
- inne formy aktywności wspierające wszechstronny rozwój uczniów.
Realizowane zajęcia obejmują różnorodną tematykę, m.in.: „Poznaję siebie”, „Zabawy logopedyczne”, „Pokonuję własne słabości”, „Pracuję coraz sprawniej”, „Potrafię to zrobić” oraz „Badacze przyrody”. Programy te rozwijają kompetencje społeczne, komunikacyjne i poznawcze uczniów, a także wspierają ich samodzielność, motywację do nauki oraz poczucie własnej wartości.
Zaangażowanie szkoły w rozwój edukacji włączającej, indywidualizacja procesu nauczania oraz skuteczna organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej sprawiają, że placówka stanowi wartościowego partnera projektu SCWEW. Podejmowane działania tworzą środowisko sprzyjające pełnemu uczestnictwu każdego ucznia w procesie edukacyjnym oraz budowaniu szkoły otwartej na różnorodne potrzeby dzieci i ich rodzin.
Do współpracy w ramach projektu Specjalistyczne Centrum Wspierające Edukację Włączająca – SCWEW wybrano Szkołę Podstawową im. Bohaterów Westerplatte
w Marcówce (spmarcowka.szkolnastrona.pl, szkola@spmarcowka.szkolnastrona.pl) ze względu na jej zaangażowanie w rozwój edukacji włączającej oraz kompleksowe działania na rzecz uczniów o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych. Koordynatorem z ramienia szkoły jest mgr Jolanta Fidelus. Placówka przykłada dużą wagę do organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej, realizuje projekty wspierające uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, oferuje szeroką gamę zajęć dodatkowych oraz zapewnia wsparcie kadry specjalistycznej. Szkoła systematycznie podejmuje działania profilaktyczne i wychowawcze, organizując m.in. spotkania z przedstawicielami służb mundurowych dotyczące bezpieczeństwa oraz uczestnicząc w ogólnopolskich programach rozwijających kompetencje cyfrowe i świadomość zagrożeń w sieci. Istotnym elementem działalności placówki jest również integracja społeczności lokalnej. Organizowany corocznie Piknik Rodzinny cieszy się dużym uznaniem rodziców i mieszkańców, wzmacniając współpracę między szkołą a środowiskiem lokalnym. Kadra pedagogiczna, wraz z dyrekcją, wyróżnia się wysokim poziomem zaangażowania społecznego oraz otwartością na podejmowanie nowych inicjatyw. Koncepcja pracy szkoły opiera się na wszechstronnym rozwoju ucznia. Placówka dba o wysoki poziom kształcenia, jednocześnie kształtując postawy obywatelskie, prozdrowotne i społeczne. Szczególną uwagę poświęca tworzeniu bezpiecznej, przyjaznej atmosfery sprzyjającej nauce oraz budowaniu właściwych postaw i kultury osobistej. W swojej działalności szkoła uwzględnia potrzeby zarówno uczniów szczególnie uzdolnionych, jak i tych wymagających dodatkowego wsparcia, dostosowując formy pomocy do indywidualnych możliwości i potrzeb. Istotnym elementem funkcjonowania placówki jest również współpraca z rodzicami, doskonalenie zawodowe nauczycieli oraz wdrażanie nowoczesnych rozwiązań pedagogicznych i wychowawczych.
W ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej szkoła prowadzi bogatą ofertę specjalistycznych zajęć pozalekcyjnych. Obejmuje ona:
- zajęcia z pedagogiem specjalnym „Jesteśmy razem” oraz z pedagogiem szkolnym „Pomocna dłoń”, wspierające rozwój emocjonalny i społeczny uczniów;
- zajęcia socjoterapeutyczne „Mocni pomocni”, ukierunkowane na rozwijanie kompetencji społecznych, integrację oraz naukę radzenia sobie z emocjami;
- zajęcia logopedyczne „Gimnastyka języka”, wspomagające rozwój kompetencji komunikacyjnych;
- zajęcia korekcyjno-kompensacyjne „Uwierz w siebie”, skierowane do uczniów
z trudnościami w uczeniu się, w tym z dysleksją; - zajęcia wyrównawcze, których celem jest uzupełnianie braków edukacyjnych oraz rozwijanie pamięci, koncentracji i umiejętności uczenia się.
Na szczególne podkreślenie zasługuje aktywność i inicjatywa kadry pedagogicznej, wykraczająca poza standardowe obowiązki zawodowe. Nauczyciele wzięli udział w charytatywnym „Biegu Belfrów”, dzięki czemu pozyskano środki finansowe dla Stowarzyszenia Horyzonty Edukacji. Pozyskane fundusze zostały przeznaczone na organizację profesjonalnych zajęć Treningu Umiejętności Społecznych (TUS) dla uczniów wymagających szczególnego wsparcia, co stanowi przykład zaangażowania szkoły w tworzenie warunków sprzyjających edukacji włączającej.
